فرورفتگی بینی بعد از عمل (Nasal depression or nasal collapse) یکی از عوارض شایع و دیر هنگام جراحی بینی است که به صورت تورفتگی یا عدم تقارن در نواحی مختلف بینی دیده می شود. این مشکل نه تنها ظاهر بینی را تحت تأثیر قرار می دهد ، بلکه گاهی باعث مشکلات تنفسی نیز می شود. این مشکل ممکن است در پل بینی ، نوک بینی ، پره ها یا کناره ها ظاهر شود و شدت آن از یک ناهمواری جزئی تا فرورفتگی عمیق متغیر است. در این مقاله ، به بررسی علل ایجاد و راه های پیشگیری و درمان آن می پردازیم.
انواع فرورفتگی بینی بعد از عمل
🔶 فرورفتگی پل بینی
فرورفتگی در ناحیه پل بینی رایج ترین نوع این عارضه است و اغلب به دلیل تراشیدن بیش از حد استخوان یا غضروف بینی در حین جراحی رخ می دهد. این وضعیت ممکن است باعث افتادگی نمای بینی از نیم رخ یا نمای مقطوع از روبرو شود. فشار زیاد گچ یا چسب بینی و تحلیل استخوان در اثر ضربه یا عفونت نیز می تواند از عوامل موثر باشد.
🔶 فرورفتگی بالای پره بینی بعد از عمل
فرورفتگی بینی بعد از عمل در ناحیه آلار (بالای پره) معمولاً به دلیل برداشت بیش از حد غضروف های نگهدارنده پره بینی یا ضعف در ساختار کناری بینی رخ می دهد. این مشکل می تواند باعث ایجاد ظاهر غیر قرینه بینی و گاهی تنگی نفس یا فروکش کردن سوراخ بینی هنگام دم شود.
🔶 فرورفتگی نوک بینی بعد از عمل
تورفتگی نوک بینی معمولاً در اثر برداشت بیش از حد غضروف های پایینی بینی یا جذب گرافت ایجاد می شود. افتادگی یا چروک در نوک بینی و کاهش استحکام نوک بینی از نشانه های این نوع فرورفتگی بینی بعد از عمل است.
🔶 فرورفتگی یک طرفه بینی بعد از عمل
فرورفتگی یک طرفه نشانه ناهمواری ساختاری ، عدم تقارن در تراش غضروف ها یا استخوان یا حتی فشار نابرابر در دوران نقاهت است. خوابیدن به یک سمت در دوران اولیه پس از عمل و چسب زدن اشتباه می تواند عامل ایجاد آن باشد.
فرورفتگی بینی بعد از تزریق کورتون
تزریق کورتون (مانند تریامسینولون) برای کاهش ورم بینی بعد از جراحی رایج است ، اما در صورت تزریق زیاد یا عمیق می تواند باعث آتروفی بافتی (تحلیل بافت زیر جلدی) و ایجاد فرورفتگی بینی بعد از عمل شود. این نوع تورفتگی ممکن است به صورت فرو رفتن نقطه ای یا سطحی در محل تزریق یا نازک و براق شدن پوست در آن ناحیه بروز یابد. از این رو ، همیشه تزریق کورتون باید فقط توسط پزشک متخصص با دوز و محل دقیق انجام شود.
جهت دریافت مشاوره و رزرو نوبت از دکتر کبودخانی در شیراز فرم تماس زیر را پر کنید.
علت ناهمواری روی بینی بعد از عمل
بهترین جراح بینی شیراز ، دکتر رضا کبودخانی ، موارد زیر را علل اصلی فرورفتگی بینی بعد از رینوپلاستی می داند :
📌 برداشت بیش از حد غضروف یا استخوان بینی در جراحی اولیه
📌 تکنیک نادرست جراح یا عدم پشتیبانی کافی از ساختار بینی
📌 جذب یا تحلیل رفتن غضروف پیوندی
📌 ضربه به بینی در دوران نقاهت و ایجاد فرورفتگی بینی بعد از عمل
📌 ضعف بافت یا غضروف بینی به صورت ذاتی (به ویژه در بینی های گوشتی)
📌 چسب زدن نادرست یا استفاده طولانی مدت از گچ بینی
📌 عفونت یا نکروز بافتی پس از عمل
⚠️ در بسیاری از موارد ، ترکیبی از این عوامل باعث تغییر شکل بینی و بروز فرورفتگی می شود.
علائم فرورفتگی بینی بعد از جراحی
- مشاهده تورفتگی یا چاله در سطح بینی
- عدم تقارن در دو طرف بینی
- احساس افتادگی یا ناپایداری نوک بینی
- مشکل در تنفس از یک یا هر دو سوراخ بینی
- صدا دادن بینی هنگام تنفس در صورت انسداد داخلی
قوز بینی بعد از عمل
علاوه بر فرورفتگی بینی بعد از عمل ، قوز باقی مانده روی بینی بعد از جراحی نیز یکی از مشکلات رایج و ناراحت کننده است که ممکن است در اثر تکنیک ناقص یا برگشت بافت ایجاد شود. تراش ناکامل استخوان بینی در جراحی ، جوش خوردن مجدد استخوان به صورت ناصاف و برگشت غضروف از عوامل موثر در ایجاد این عارضه است. همچنین ، ایجاد بافت اسکار در ناحیه پل بینی و التهاب یا تورم طولانی مدت که ظاهر قوزگونه ایجاد می کند ، از عوامل تاثیرگذار است.
🔴 نکته مهم : تا پایان روند کاهش ورم بینی بعد از عمل (یعنی به مدت ۶ تا ۱۲ ماه) نمی توان درباره قوز باقی مانده تصمیم قطعی گرفت.
آیا فرورفتگی بینی بعد از عمل طبیعی است ؟
وجود تورم یا ناهمواری های جزئی در هفته های اول بعد از جراحی طبیعی است و معمولاً با کاهش ورم برطرف می شود. اما اگر فرورفتگی بیش از ۶ ماه باقی بماند یا تشدید شود ، احتمال آسیب ساختاری یا برداشت بیش از حد بافت وجود دارد و باید توسط جراح بررسی شود.
درمان فرورفتگی بینی بعد از عمل
نوع درمان بستگی به شدت مشکل ، محل فرورفتگی و مدت زمان گذشته از عمل دارد. راه های درمانی موجود شامل موارد زیر است و روش مناسب هر فرد توسط جراح باید تشخیص داده شود :
| درمان های غیر جراحی (در موارد خفیف) | جراحی ترمیمی (Revision Rhinoplasty) |
|---|---|
| تزریق فیلر یا ژل برای پر کردن فرورفتگی های سطحی | استفاده از غضروف گوش یا دنده برای بازسازی فرم بینی |
| تزریق چربی از بدن خود فرد | تقویت اسکلت بینی با گرافت های ساختاری |
| تمرین های ماساژ بینی فقط با تجویز پزشک | اصلاح نامتقارنی ها و باز کردن راه تنفسی |
⚠️ جراحی ترمیمی معمولاً حداقل ۱۲ ماه بعد از جراحی اول انجام می شود تا بافت بینی تثبیت شود.
پیشگیری از فرورفتگی بینی بعد از جراحی
برای کاهش احتمال فرورفتگی بینی بعد از عمل ، رعایت نکات زیر طبق تایید و تجویز جراح بینی خوب ضروری است :
- انتخاب جراح بینی با تجربه و متخصص در جراحی ترمیمی
- کاهش ورم با کمپرس سرد و رعایت مراقبت های اولیه
- چسب زدن صحیح طبق نظر پزشک
- جلوگیری از ضربه ، فشار یا خوابیدن به پهلو
- تغذیه مناسب برای بهبود بافت ها و ترمیم غضروف
- پیگیری منظم و ویزیت های دوره ای توسط جراح
نتیجه گیری
فرورفتگی بینی بعد از عمل اگرچه ناراحت کننده است ، اما قابل درمان است. شناخت علل ، مراقبت دقیق پس از جراحی و در صورت لزوم ، انتخاب جراح ترمیمی مناسب ، می تواند به ترمیم کامل فرم بینی کمک کند. در صورت احساس هر گونه تغییر شکل در بینی پس از جراحی ، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.
